Spor Zararlı mı? Spor Yaşlandırır mı Yoksa Gençleştirir mi?
Dr. Mehmet Portakal 5 dk okuma
Bir yanda ‘spor yapmak yaşlandırır, kasları yıpratır’ diyenler, diğer yanda ‘spor yapmazsanız zaten yaşlanırsınız’ diyenler… Hangisi doğru? Hem fizik tedavi uzmanı hem de biyokimya doktorası yapan biri olarak ben de bilgilerimi sizlerle paylaşmak istedim. Spor zararlı mı sorusuna cevap vereceğimiz bu yazı spor yapanlar için çok önemli.
Sporun vücuttaki biyokimyasal etkileri tam bir sanat eseri gibi: Doğru yapıldığında sizi genç ve zinde tutar, yanlış yapıldığında ise kaslarınızı, eklemlerinizi ve hatta ruh halinizi bile zorlar.
Sporun Vücuda Biyokimyasal Faydalarını 4 başlıkta sıralayabiliriz.
Birincisi spor yaptığınızda beyin, adeta “mutluluk kokteyli” üretir. Endorfin ve serotonin salgılanır, bu da stresinizi azaltır ve sizi daha mutlu yapar. Koşarken çektiğiniz acı, beyninizin ‘Hadi mutlu ol!’ diyerek kendini kandırmasıyla ödüllendirilir. Yani spor, kendi acınızı kendinize unutturmanın bilimsel yoludur!
İçindekiler
İkincisi egzersiz kas hücrelerini glikozu daha iyi kullanmaya zorlar, insülin duyarlılığını artırır. Bu da tip 2 diyabet riskini azaltır. Bir dilim tatlı yediniz diye üzülmeyin, o tatlıyı yakmak için yapacağınız spor, hem şekeri yakar hem de vicdanınızı rahatlatır!
Üçüncüsü düzenli egzersiz, hücre içindeki enerji fabrikalarımız olan mitokondrileri artırır. Daha fazla enerji, daha az yorgunluk demektir. Mitokondriyi güçlendirmek, telefonunuzun şarjını sonsuza kadar uzatmak gibi. Ama tabii bunun için biraz ter dökmeniz gerekiyor!
Ve dördüncüsü orta düzeyde yapılan spor, bağışıklık hücrelerini aktive ederek hastalıklara karşı savunma sistemini güçlendirir. Koşarken terliyorsunuz ama virüsler sizden korkup kaçıyor. Ne güzel bir kazan-kazan durumu!
Peki ya sporu abartırsak aşırıya kaçarsak ne olur?
Birincisi aşırı yoğun spor, vücudunuzda serbest radikal üretimini artırabilir. Bu da hücrelere zarar verip yaşlanmayı hızlandırabilir. Spor yaparken gençleştiğinizi sanıyorsunuz ama abartırsanız iç organlarınız size ‘Biz buraları bırakıyoruz!’ diyebilir. Spor zararlı mı konusu da buradan çıkmaktadır.
İkincisi aşırı egzersiz, stres hormonu kortizol seviyelerini yükseltir. Bu hormon fazla salgılandığında kas yıkımına neden olabilir. Kortizol, spor sonrası kaslarınıza bakıp ‘Yıkım ekibi geldi!’ diyor. Ölçüyü kaçırmayın ki kaslarınız size küsmesin.
Üçüncüsü fazla spor yapmak bağışıklık sistemini geçici olarak zayıflatabilir. Bu yüzden aşırı spor yapanlar sık sık hasta olabilir. Sürekli spor yapıyorsunuz ama bir bakıyorsunuz grip olmuşsunuz. O virüsler, vücudunuzun fazla yorulduğunu fark etmiş olabilir!
Dördüncüsü aşırı spor, hücrelerin oksijen kullanımını artırır ve oksidatif stres yaratır. Bu da kronik iltihaplanmayı tetikleyebilir. Koşu bandında ömrünüzü uzattığınızı sanıyorsunuz ama aşırıya kaçınca vücudunuz size ‘Dur, daha fazla devam edemem!’ diye bağırır.
Arkadaşlar her şey kararında güzel
Haftada 150 dakika yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi orta tempolu egzersiz iyidir. Egzersiz kadar kasları ve vücudu dinlendirmek de önemli. Spor sonrası yeterli protein ve antioksidanlarla vücudu desteklemek ayrıca önemli. Doyduğumuz ama beslenemediğimiz bu zamanda takviye almak şart.
Sevgili arkadaşlarım; spor, doğru yapıldığında yaşlanmayı değil, yaşam kalitesini artırır. Vücudunuzu dinleyin; ne yaparsanız yapın ama aşırıya kaçmayın.
Hemen iletişime geçebilir ve randevunuzu oluşturabilirsiniz!
Hekimin anlatımı