Adet Döneminde İştah Artışı Normal mi?
Dr. Mehmet Portakal 6 dk okuma
“Adetim yaklaştı, kendimi durduramıyorum.”
“Tatlı krizleri başladıysa regl geliyordur.”
Eğer bu cümleler size de tanıdık geliyorsa, bilin ki yalnız değilsiniz. Adet döneminde iştah artışı yaşayan kadın sayısı tahmin ettiğinizden çok daha fazla. Üstelik bu durum irade eksikliği değil, büyük ölçüde hormonal ve biyolojik bir süreç.
Peki adet döneminde iştah neden artar? Bu süreçte vücutta neler olur?
Ve en önemlisi: Beslenme ve yaşam tarzı ile bunu nasıl yönetebiliriz?
Adet Döneminde İştah Neden Artar?
Adet döngüsü boyunca kadın vücudu hormonal olarak sürekli değişim halindedir. Özellikle adet öncesi (luteal faz) ve adet döneminde iştahı etkileyen bazı önemli mekanizmalar devreye girer.
- Östrojen düşer, progesteron yükselir; Östrojen, iştahı baskılayan bir hormondur. Adet öncesi dönemde östrojen azalır. Aynı dönemde progesteron artar ve bu hormon iştahı artırıcı etki gösterir.
Sonuç olarak daha sık acıkma ve daha çok karbonhidrat ve tatlı isteği oluşur.
- Serotonin seviyeleri azalır; Serotonin, mutluluk ve sakinlik hissi veren bir nörotransmitterdir. Adet öncesi dönemde serotonin seviyesi düşer. Beyin bu düşüşü telafi etmek ister ve en hızlı çözümü seçer yani şeker ve karbonhidrat. Çünkü karbonhidrat tüketimi serotonin üretimini geçici olarak artırır. Bu yüzden “tatlı krizleri” özellikle bu dönemde ortaya çıkar.
- Kan şekeri dalgalanmaları artar; Hormonal değişimler insülin hassasiyetini etkileyebilir. Bu da kan şekerinde ani düşüş ve yükselişlere yol açar. Düşen kan şekeri = açlık hissi, sinirlilik ve kontrolsüz atıştırma isteğine sebep olur.
- Bazal metabolizma hafifçe artar; Araştırmalar, adet öncesi dönemde bazal metabolizmanın %5–10 kadar artabildiğini gösteriyor. Yani vücut gerçekten biraz daha fazla enerjiye ihtiyaç duyuyor. Sorun şu ki bu ihtiyaç genellikle doğru besinlerle değil, yüksek şekerli ve işlenmiş gıdalarla karşılanıyor.
“Ben Kendimi Tutamıyorum” Değil, “Vücudum Bir Şey Söylüyor” onu anlamak önemli. Adet döneminde artan iştah kişisel bir başarısızlık değildir. Bu, vücudun hormonal değişimlere verdiği doğal bir tepkidir. Özellikle infertilite, PCOS, endometriozis ya da tüp bebek sürecinde olan kadınlarda bu dalgalanmalar daha da belirgin yaşanabilir.
Adet Döneminde İştah Artışı Nasıl Yönetilir?
İyi haber şu ki; Doğru beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleriyle bu süreci çok daha dengeli geçirmek mümkün.
- Protein ve lif dengesi kurun. Böylece kan şekeri dengelenir, uzun süre tokluk sağlanır ve tatlı isteği azalır.
Her ana öğünde:
Yeterli protein (yumurta, yoğurt, balık, et, baklagil)
Yüksek lif (sebze, tam tahıl, kuru baklagil)
- Karbonhidratı yasaklamayın, doğru seçim yapın. Bu dönemde karbonhidrat isteği çok normaldir. Ama çözüm tamamen kesmek değil.
Beyaz ekmek, şekerli atıştırmalıkları beslenmenizden çıkarın.
Tam tahıllar, yulaf, bulgur, kinoa, tatlı patates gibi karbonhidrat kaynaklarına yer açın.
- Magnezyum ve B6’dan zengin besinlere yer verin.
Bu besinler: Kas gevşetici etki gösterir, tatlı krizlerini azaltır ve PMS semptomlarını hafifletir.
Besin kaynakları olarak; Bitter çikolata (%80+), çiğ kuruyemişler, yeşil yapraklı sebzeler, muz ve avokadoya yer verilebilir.
- Su ve uyku sandığınızdan daha önemli. Günde 7-8 saat uyku uyumaya özen gösterin ve Gün boyu yeterli su tüketimini ihmal etmeyin.
Yetersiz uyku → iştah hormonlarını bozar.
Susuzluk → açlıkla karıştırılabilir.
- Hafif egzersizler iştah yönetiminde etkili. Bu dönemde: Hafif yürüyüş, yoga, nefes egzersizleri. Hem serotonin üretimini destekler hem de stresi azaltır.
Sonuç olarak vücudunuzu suçlamayın, anlamaya çalışın. Adet döneminde iştah artıiı normal, bilimsel ve yönetilebilirdir. Önemli olan kendinize kızmak değil, vücudunuzun verdiği sinyalleri doğru okumaktır.
Doğru beslenme ve yaşam tarzı ile bu süreci hem daha konforlu hem de daha sağlıklı geçirmek mümkün.
Bu süreçte yalnız değilsiniz, destek almak isterseniz uzman diyetisyenimiz Ece Dönmez’den randevu alabilirsiniz.
Hemen iletişime geçebilir ve randevunuzu oluşturabilirsiniz!